Que soi madur Rafèl Lamanhèra (Doasit 1887 - Erm 1951) - inedit 1945

- Guilhèm Pilard Guichòt

Qu’èra, un còp en Shalòssa, au país de Mugron...

Un vielhòt arrenvèrs [1], ariçat [2] com un bronc [3],
Blanc, roi o pigalhat, gorrupant [4] la botelha
Mantun banh qu’avè pres, mes tostemps dab lo mélher.
De partir tà l’aut monde eth que n’èra anujat,

E, pr’un vèspe [5] d’estiu que ditz au son gojat :
― « Que soi madur, garçon ; adaise que’m pòts créder ! »

― « Vos ? Tenhèr [6] com l’arrós ! Lo papet [7] de Laureda !... »

― « Garçon, que soi madur ! Ne soi pas mei vitau
E la mort, ― òc, la mort, ― que’m tusteja au portau. »

« Anem, pair, caratz-ve ! Qu’ètz tilhut com un casse,
Qu’avetz l’erbèr [8] solide e, shens plec, la carcassa... »

― « Dèisha’m estar ! Madur que soi ;
Se n’es vertat, morir que voi ! »

Atau lo Capderon tot jorn que shapitrava [9],
E, per dehens, au hilh que balhava la frèbe.

― « Pim, pam [10], qu’ac saberam, s’es madur com ac ditz ! »

Un matin, que se’u tròba arrident, tot hardit :
― « E donc, pair, vam anar cuélher, au casau, duas peras,
Bròjas que son, e jumpaderas [11]. »

Mes, lo pair que vadó com lo temps empriglat,
E que’u respon, hastiau [12] com jamei, dab esclat :

― « Tè, hòu, que soi madur ! Qu’èi la mosca canhèra [13] ! »

― « Mes non, paiòt, mes non ! Deishatz vòsta planhèra... »
E, preu braç que se’u menha [14]... qu’avisa un vielh perèr,
Haut shens n’estar, broncut [15], a l’envèrs [16] d’un tarrèr.
― « Que vatz montar, ce’u ditz, e segotir dab fòrça,
N’àgitz pas paur ! N’atz pas a crànher de’vs còthtòrcer [17].
Jo que serèi devath entà’c tot arparar [18]. »

E lo vielh que feneish, com pòt, de s’aporar [19].

― « Aquò qu’es plan, paiòt ; amassatz las mei hautas,
E puish, arrapiatz-ve ; vau har càder las autas. »

― « Dèisha aquò, gran pendart ! Que’m vas esclapotir ! »
― Ajuda, senta Verge ! Ajuda ! o que destorni ! »

E l’aut, a segotir de s’i gahar mei hòrt...
Tot que cadó... Lo frut, que’u portàn a Monthòrt ;
Tot, sonque Capderon agripat com l’agèra [20],
Mes, blanc com un plat d’aiga e pres de la varièra [21].

― « Anem ! pair, que sufeish. Decendetz-me deu nid !
Que vei n’ètz pas madur, com jo v’ac aví dit.
Atendetz de n’estar shens har tant de piulèra [22],
E deishatz lo bon Diu sonar l’esquirolèra. »

Rafèl Lamanhèra

Notes

[1(tostemps maucontent, tot que’u va de travèrs)

[2(de maishanta umor ; com lo peu pientat a l’arrenvèrs)

[3(nod dens la husta)

[4(horrupant)

[5(vrèspe, arron mijorn)

[6(tendre. Qu’es sovent emplegat per l’autor dab lo sens de vitèc, vigorós,
per estar emplegar ací dens l’expression tota hèita "tenhèr com l’arrós")

[7(que cau compréner acíu lo decan, lo mei vielh, don lo mei tilhut)

[8(guiba, guibèr, gabèr, guisèr, estomac)

[9(sarmonar, pleitejar)

[10(Vam ! qu’es decidit !)

[11(maduras, bonas tà estar jumpadas tà las har càder)

[12(desagradiu)

[13(mosca qui se’n va suu bestiar malaut, just mort)

[14(miar ; menar)

[15(qui a broncs, on s’i pòt pojar aisidament)

[16(lo penent. L’auta part d’un tarrèr)

[17(se tòrcer lo còth)

[18(gahar a la volada)

[19(s’aporicar, hicà’s sus ua hautor com hèn las poras, las garias)

[20(gèira, irilha)

[21(verdigòu)

[22(gemicada, crit o brut planhiu)


Un gran de sau ?

(connexion facultative)
[Se connecter]
Ajoutez votre commentaire ici

Ce champ accepte les raccourcis SPIP {{gras}} {italique} -*liste [texte->url] <quote> <code> et le code HTML <q> <del> <ins>. Pour créer des paragraphes, laissez simplement des lignes vides.

Ajouter un document

Dans la même rubrique :