Mots


 

desestruc

français : maladroit

Connaissez-vous ce mot, qui veut dire maladroit, malhabile ? quelle en est l’origine ? Merci.
Ch. Larricq-Fourcade


 
 

passat

français : passé

Lo passat qu’ei lo passat !


 

cavec

français : chouette

Mot masculin, à prononcer "caouec" ou "cabec".
Mais la forme féminine cavèca (prononcer "caouèque", "cabèque", "caouèco"...) existe aussi.


 

bocin

français : morceau
Mot languedocien correspondant : bocin

Prononcer entre "boussi" et "boussing".

Noms damb "bocin" :


 

casa

français : maison

Mais dans la plus grande partie de la Gascogne, "maison" ou "ostau" ont remplacé "casa", sauf peut-être dans l’expression "a casa" (à la maison).

dérivé : casèr (prononcer "cazè"), casèra (prononcer "cazèro, cazère") ; c’est probablement un adjectif signifiant une appartenance à la maison, mais Palay le donne en substantif :
Multidiccionari francés-occitan

casère sf. – Lieu d’habitation (vx) ; employé comme lieu dit ; cahute ; planche à pain, étagère. N. de p. et de l. Casères, Lascazères.

Noms damb "casa" :


 
 
 

fresquin

français : odeur de poisson

A donné le français régional "fréchin".


 
 
 

aganit

français : avide, avare, affamé, idiot

Noms damb "aganit" :


 

pilhòt ?

français : ?

Ma grand-mère m’appellait souvent "pilliot ou pichot", ce n’était que phonétique, je pense aujourd’hui qu’il devait s’agir de "pilhot", dont je comprends le sens, mais j’aurais souhaité avoir quelques infos plus précises à ce sujet.
Jean ARTIGAU


 

ruscadaire

français : ?
voir aussi :

ruscada / lessive

Prononcer entre "ruscado" et "ruscade".

En langue gauloise : rusca = écorce
Y a-t-il un rapport&nbsp ?


 

rusca

français :

 
 

percur

français : par coeur ?

Français gasconnisé, le gascon ne sachant pas prononcer le son français "eu" et le remplaçant par "u" (tractur, factur...).


 

 ?

français : bon appetit
voir aussi :

apetit / appetit

Y a-t-il un mot plus typiquement gascon que "apetit" ?
Aperet aus saberuts ?


 
 

poma

français : pomme

Prononcer "poume" ou "poumo".
dérivés :
pomèir ou pomèr (prononcer respectivement "poumèÿ" et "poumè") : pommier
pomareda (prononcer "poumaréde"...) : endroit planté de pommiers (pommeraie)
pomada : cidre

Poumado d'Ancizan / Pomada d'Ancisan
Poumado d’Ancizan / Pomada d’Ancisan
Cidre d’Ancizan.

Noms damb "poma" :


 

gavarra

français : ajonc d'Europe

Prononcer entre "gabarre, gaouarre, gabarro, gaouarro...".
toja = "ajonc nain" segon lo diccionari de la Civada.
Que sembla que ’quera planta s’aja dat lo nom au Gavardan ("Gabardan") e a la vila de Gavarret ("Gabarret") en las Lanas.
Un pegòt de noste disó : "Que lo cuu e’t pèla e qu’i creish gavarras entà har palomèras !"
pais = Tursan, Armanhac, Gavardan (solide)
[Vincenç]

A rapprocher du basque gaparra (roncier).

dérivé :
gavarrar (prononcer "gawarrà" ou "gabarrà") : lòc plantat de gavarra

Gavarra hlorida
Gavarra hlorida
Qu’èra lo 31 de genèr de 2014, pas lonh d’As Toupiès, comuna d’Ambrus.
Tederic M.
voir aussi :

 

cornèr

français : coin

Prononcer "cournè".
Remarquer la similitude avec le mot anglais "corner" de même signification.
Le gascon ne l’a pas pris à l’anglais. Les deux ont la même origine latine.

còrn (prononcer còr) existe aussi.

cornièra (languedocien ou guyennais), cornalèr (gascon) :
« les "cornières" qui sont les passages qui permettent d’accéder à la place centrale par les angles. Ils sont initialement étroits et ne laissent pas passer les charrettes. »
https://fr.wikipedia.org/wiki/Bastide_(ville)
Les cornières n’étaient donc pas la totalité des embans ou arcades d’une place de bastide, mais situées aux coins de cette place, conformément à la racine corn (coin).

Noms damb "cornèr" :


 

Planvenguda a nosta

français : Bienvenue chez nous

Prononcer "plabengude a nouste" ou "plabengudo a nousto" .


 

bougne

français : ?

 

costalat

français : coteau

Prononcer "coustalat".

voir aussi :

Noms damb "costalat" :


 

lo mei beròi

français : le plus beau

Prononcer "lou mèÿ béroÿ".

voir aussi :

beròi / beau, joli

Prononcer "béroÿ".

Sur une maison d'Hostens : Suy broye
Sur une maison d’Hostens : Suy broye
Prononcer "Suÿ broÿe".
"Sui bròia" en graphie alibertine.
Je suis belle.
broye = contraction de beroye, plutôt en pays negue

 

mancat

français : manqué

 

miei, mieja

français : milieu, demi

mieja (prononcer entre "mieÿe" et "mieÿo") : demie (féminin)

Noms damb "miei, mieja" :


 

teca

français : cosse

(de haricot...)
Prononcer entre "téque" et "téco".

voir aussi :

tecon / haricot vert

Prononcer entre "técou" et "técoung".
dérivé : tecoèra (prononcer entre "técouère" et "técouèro") : probablement un lieu où poussent des plantes à cosse (haricots...)