Noms

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Peporquèr

Pierre le porcher ?

pòrc / cochon

porcau (prononcer "pourkàw") : « sutis porcalis (loge à porcs) a donné "la (…)

Pèir, Pèr Peÿ Pierre

Pèir Berland defenot la libertat de Bordèu ! Dérivés : Dérivés ou (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Tamborièr

Prononcer "(lou) Tambouriè".
On peut supposer le sens "batteur de tambour" bien que les dictionnaires donnent plutôt tamborèr, tamboraire, tamborinaire, tamborin...


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Petausiar

Prononcer "Pè-taouzià".

(lo) Tausiar
Prononcer "Tawzià".

tausin / chêne tauzin

variante : taudintaudin = tauzin chêne tauzin. dérivés : tausiar (…)

/ pied

En plus de la signification "pied = partie du corps humain", apparait (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Andrivon

Prononcer "Andribou(ng)", "Andriwou(ng)"...

Andriu André

Pour"Andriu", prononcer entre "Andriou" et "Andriw". Pour"Andriva", (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Pont vielh

vielh / vieux

Prononcer "bieÿ". vielha (prononcer entre "bieÿe" et"bieÿo") : vieille (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Segaret

Prononcer "(lou) Ségarét"...

(lo) Segar
Prononcer "(lou) Ségà"...

sèga / ronce

significations multiples : ronce, haie, mais aussi "scie" (segar = scier) (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Segar

Prononcer "(lou) Ségà"...

sèga / ronce

significations multiples : ronce, haie, mais aussi "scie" (segar = scier) (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Lagreular + (l’)Agreular

Prononcer "Agréwlà"...

agreu, agreule / houx commun

Prononcer entre "agréou" et "agrew". Peut atteindre 15 à 20 m de haut et (…)

 
 

- VERDIER Gilles

En graphie alibertine :   la Plaïsa, la Plaïda

Un toponime plan gascon desconegut.
Lo toponime « La Plaïsa/la Plaïda » a Sent Sever de Rustan (65), Montegut (32) e Senac (65) qu’ei emplegat entà l’arribèra de l’Arròs (arriba de Darrèr).
Aqueth mot qu’ei un nom comun…devengut toponime.
Lo mot n’ei pas mencionat enlòc.
Etimologia :

  • latin planus "plan" e « planitia » surface plane". Planitia – Pla(n)isia - Plaïsia – Plaïsa (Idem Baïsa :Vanesia- Va(n)esia, Vaïsa).

Qu’ei donc la fòrma gascona de l’occitan d’Auvernha « planesa » = plaine.

Mise à jour en français, janvier 2023 :
Notons qu’à notre connaissance, ce toponyme très gascon est singulier. Je ne l’ai retrouvé nulle part.
Si l’on reprend l’étymologie d’une rivière gasconne à la sonorité très proche, l’étymologie nous apparait :
La Baïse : Le nom latin de cette rivière « Vanesia » devient avec la chute du n intervocalique Va(n)esia puis Vaésia et enfin Baïsa.
Pour notre Plaïsa, le cheminement fut le même à partir du latin Planitia ( = surface plane qui vient de planus "plan") : Planitia – Pla(n)isia -Plaïsia – Plaïsa.
En occitan languedocien, le même Planitia a donné « planesa », traduit par L. Alibert (dictionnaire Occitan-français) par « petite plaine, plaine agréable… ». Ce nom, passé en français régional, est bien connu dans le Massif Central pour désigner les plateaux volcaniques : la planèze de St Flour…

Laplanesa + (la) Planesa
Prononcer "planézo", "planéze" avec l’accent tonique sur né. Ce nom, qui (…)

(la,era) Plaeda
Prononcer "(la) Plaédo"...

plana / plaine ? plateau ?

[proposition initiale : las planas] Prononcer "plane", "plano"...

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Recebedor

Prononcer "(lou) Récébédou".

recéber / recevoir

Prononcer (en très gros) "réssébe". variante hypergasconne : arrecéber (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Vimonar

Prononcer "(lou) Bimounà".

vimi, vime, vimo / osier

Prononcer "bimi" avec l’accent tonique sur bi. variante : vime JF (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Nega-galinas

Noie-poules.

negar / noyer

Prononcer "négà".

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (la,era) Honsa

Prononcer "(la) Hounse"...

hons, honsa / fond

Prononcer respectivement "houns", "hounse", le second étant la variante (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (la,era) Boqueta

Prononcer "(la) Bouquéto"...

boca / bouche

Prononcer entre "bouque" et "bouco". dérivé : bocau (prononcer "boucaou", (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo,le) Ceseron

Prononcer "(lou) Cézérou(ng)".

céser / pois

Accent tonique (et donc graphique !) sur cé. pesèu baucut = pois chiche (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (lo) Rossin mort

mort / mort

Prononcer "mourt" en faisant entendre le "t" final.

rossin / vieux cheval

Prononcer "roussi(ng)". Estaoubio pourin... Palay : « en style (…)

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Jordanis

Surtout, ne pas prononcer à la française, mais "Journis" avec l’accent tonique sur da.

Jordan Jourdan Jourdain

Pour le masculin, prononcer entre "Jourda" et "Jourdang".

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Miquèlis

Miquèu + suffixe -is ; accent tonique sur la deuxième syllabe !

Miquèu Michel

Pour "Miquèla", prononcer entre "Miquèle" et "Miquèlo".

 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   Vilòi

Prononcer "Biloÿ".


 
 

- Tederic Merger

En graphie alibertine :   (la) Haugarosa, (lo) Haugarós

Prononcer respectivement "(la) Haougarouzo, (lou) Haougarous"... (féminin, masculin)

(le/lo) Haugar
Prononcer "Lé Haougà".

heuga, heuguèra / fougère

heuga (prononcer "hewgue") ne semble pas connu des dictionnaires, pourtant (…)